پناهندگى ، فدراسيون، و داستان نجات انسانها

مصاحبه شاهین احدپور با صالح گویلی عضو هیئت اجرائی فدراسیون پناهندگان ایرانی  در آلمان

با سلام خدمت خوانندگان عزیز نشریه همبستگی، من شاهین احدپور، عضو همبستگی فدراسیون سراسری پناهندگان ایرانی هستم. بتازگی با عنایت رفقای باسابقه که همیشه به جوانانی مثل من لطفی بیدریغ داشتند و باعث شکوفا شدن استعدادهای تازه پا به میدان گذاشته میشوند، افتخار گزارشگری تلویزیونی همبستگی نصیبم گشته و می خواهم از این فرصت به دست آمده نهایت استفاده را بکنم واز رفقای عزیزم تشکر کنم و در ادامه به پناهندگان عزیز این مژده را بدهم که از این به بعد متن تمام مصاحبه هایم را که احساس میکنم مطالب مهمی را برای پناهندگان در بر میگیرد را برای این نشریه جهت اطلاع شما عزیزان بیاورم امیدوارم که مورد استفاده شما قرار بگیرد.

 

در روزهای گذشته جهت روشن کردن جوانب برخی مسائل  پناهندگی تصمیم به مصاحبه با شخصیتی آگاه بنام صالح گویلی عضو هیئت اجرائی فدراسیون در آلمان گرفتم که در این مقاله سعی میکنم نکاتی را از مصاحبه با ایشان را برای شما به رشته تحریر در بیاورم .

 

شاهین احد پور :موقعیت عمومی پناهندگان و مشخصا پناهندگان ایرانی در آلمان چگونه است؟

 

صالح گویلی : عموما وضعیت   پناهندگی تغییر اساسی کرده و  قوانین تثبیت شده دولتهای پناهند ه پذیر اساسا خاصیت و ضرورت خود را از نظر آنها از دست داده . این بر میگردد به  داستان بلوک شرق و غرب و بالاخره . دوره ای از تاریخ  داستان این شکلی بود که کشورهای غربی در مقابل  کشورهای به اصطلاح سوسیالیستی و دیکتاتوری  ادعای حقوق بشر و دمکراسی و خلاصه انساندوستی داشتند و اگر کسی از این   بلوک به عنوان پناهنده  به غرب پناه میاورد ، او را قبول میکردند و کلی داستان تبلیغی هم به دنبال داشت  که ما غربیها چقدر بهتر از آنها یعنی کشوذهای  شرقی هستییم  

و تا زمانی که این تخاصم سیاسی  بین این دو بلوک بود پناهنده حقی داشت و پذیرش پناهنده در سطح بسیار بالایی بود . و پناهنده های که از  کشورهای ایران و یا کشورهای آفریقای و یا هر نقطه از جهان وقتی درخواست پناهندگی میکردند  در این چارت و چهارچوبه میگنجید ند و به اکثریت آنها پناهندگی سیاسی تعلق میگرفت .  از  نظر من این وضعیت بود که که داستانی مثل پناهندگی و قوانین پناهندگی در سطح بین المللی و سازمان حقوق بشر را بوجود آورد.  امروز  این شرایط  فرق کرده . بلوک شرقی نیست تا در مقابله با او غرب ایستادگی کند و خودش را مطرح کند و سنگ انسان دوستی را و .. به سینه بزند. در حقیقت  آن دوره از تاریخ تمام شده و کشوری مثل آلمان خودش را در رقابت  باهیچ  کشوری سوسیالیستی نمی بیند. بنابر این  اجباری نمى بیند که  هنوز طبق تعریف گذشته پناهنده پذیر باشد . اینکه همه کس میدانند و میگویند وضعیت خیلی بد شده ، علت اصلی آن این است که دنیا در یک روند دیگر است و دوباره باز تعریف میشود   و متاسفانه شرایط و وضعیت عمومی پناهندگان متناسب با این  در آلمان و در همه جا  بسیار بد و اسفناک است و از طرف دیگر خود دولت و سیاست گزان پناهندگی مایلند که این وضعیت بد پناهندگی را با سختگیری تمام  وجود داشته باشد تا افرادی که بعدا مایل به درخواست پناهندگی از کشوری  مثل  آلمان هستند، با اطلاع از وضعیت آشفته و نابسامان فعلی درخواست خود را در کشور دیگری دنبال کنند. و هر کی پناهنده ها را به سمت اون یکی دیگر پرت میکند و خودش را از شر پناهنده  خلاص میکند

بطور کلی  ابن زمینه اصلی شرایط فعلی بد پناهندگی است . البته در کنار این خیلی چیزهای دیگه هم  عمل میکند ، مثل رابطه کشورها و ...   دلایل غیر قابل بودن وضعیت  پناهندگی در آلمان بازتاب این وضعیت است   ولی  باز درخواست پناهندگی  نه مثل گذشته هست حتی مدتی است که پناهندگان را حتی با داشتن دلایل قانع کننده رد میکنند و روی هم رفته درصد قبولی درخواست های پناهندگی در آلمان نزدیک به صفر شده است.

َ

شاهین احدپور:  به نظر شما پناهنده  به محض اینکه وارد آلمان میشود بايد چه كار كندد ؟

 

صالح گویلی : پناهنده باید قبل از اینکه خود را به ادارات خارجیان معرفی کند در صورت امکان خود را به یکی از مراکز ما درآن کشور معرفی کند و رهنمودهای لازم را دریافت کند و با رفقای ما مشاوره ای داشته باشد. و بر اساس تجربه این امر ثابت شده است که افرادی که از مشاوره افراد زبده ما بر خوردار شده اند وضعیتی به مراتب بهتر از افرادی که از این امکان استفاده نکرده اند پیداکرده اند. چون پناهنده در بدو ورود متاسفانه به علت عدم آگاهی و درک درست از مسائل پناهندگی و حتی بعضا عدم آشنائی با نحوه صحبت و ارائه دلایل در دادگاه ها دچار مشکلاتی میشود که از همان روز اول باعث سالها سرگردانی او میشود و متاسفانه بعضی از  پناهنده نیز از بدو بروز مشکلات تا رسیدن پلیس به دم منزل آنها و تا حکم  اخراج صبر میکند و ما را نخست در دقیقه نود از کار پناهندگی خود آگاه میکند و حتی با وجودی که فدراسیون ابزارهای تعریف شدهای برای هر مرحله دارد ولی به علت کمی وقت کارآئی خود را از دست میدهد و برای اجرا بسیار سخت میشود. بدین جهت ما توصیه میکنیم که پناهنده هر چه زودتر خود را به ما معرفی کند و با دوستان ما مشاوره کند.

 

شاهین احدپور:  درباره فدراسیون صحبت کردیم، لطفا یک توضیح اجمالی در مورد فدراسیون بدهید؟

 

صالح گویلی :  حدود   ١٧ سال پیش، حزب کمونیست ایران در آنموقع، وحزب کمونیست کارگری ایران در حال حاضر فدراسیون پناهندگان ایرانی را که در واقع ادامه ایده منصور حکمت بود تشکیل داد با این ضرورت که پناهندگان نیز باید برای احقاق حقوق از دست رفته خود تشکیلاتی داشته باشند که بتوانند به وسیله آن بطور دسته جمعی و سازمان یافته مبارزات خود را هدایت کنند. در آن موقع تعدادی از انقلابیون و یکی از مسئولین اصلی آن بنام غلام کشاورز که متاسفانه حدود یک سال بعد به دست تیم ترور جمهوری اسلامی در قبرس به قتل رسید پایه گذاران فدراسیون بودند. در واقع فدراسیون مانند ظرفی است که تمامی پناهندگان میتوانند در آن از هر طیف و هر قشری حضور داشته باشند و دسته جمعی به مبارزه بپردازند. و تاکنون این فدراسیون باعث نجات جان بسیاری شده است. و کسی نمتواند تاریخ پناهندگی را بنویسد بدون آنکهه به  نقش موثر  شورای پناهندگان ایرانی و بعدها فدراسیون سراسری پناهندگان ایرانی را مثل یک نمونه بارز و برجسته اشار نکند . این حرف من آن را جلو  چشمان دنیا ادعا میکنم  که بدون فدراسیون وضعیت به مراتب بدتر بود

 

شاهین احدپور :  فرق بزرگ این جریان با سایر جریانات بعضا بزرگ بین المللی در رادیکال و سازش ناپذیر بودنش است. جریانات دیگر اکثرا در پی سازش و حركت لاكپشتي با اتكاى قوانين دست و پاگير بين المللى اند ولی فدراسیون همیشه در پی تحولاتی بنیادین بوده است. میخواستم بدونم نقش خود پناهنده در در پروسه پناهندگی و ایجاد تغییرات چیست؟

 

صالح گویلی : سوال خوبی را پرسیدید چون به نظر من تنها اهرم ذیصلاح و کارآمد در جهت مبارزه برای پناهندگان خود پناهندگان هستند و میتوان  از افراد دیگر جهت پشتیبانی از  این مبارزه انتظار داشت اما مشکل مشکل کسی است که حقوقش پایمال میشود و خودش نیست . ظلم و ستم هست ،  سختی هست ، پناهندها  را در بدترین شرایط زیستی  قرار میدهند ، فشار هست  و مشقت و دردسر هست  ولی حضور خود پناهنده بسیار کم رنگ است و بدینجهت من اعتقاد دارم که پناهنده میبایستی بیش از پیش در صحنه حضور داشته باشد. بطور مثال اگر روز ٨ دسامبر ٢٠٠۵در شهر کارلسروهه در جلوی ساختمان محل برگزاری جلسه وزرای داخله آلمان که برای روشن شدن تکلیف ٢٠٢٠٠٠ پناهجوی با اقامت تحملی برگزار شده بود، بجای چند صد نفر، چند هزار نفر شرکت می جستند میشد نتايج آن بسیار امیدواركننده تر بود.

 

 شاهین احد پور : چرا برخی از پناهندگان با وجود برخورداری از یک امنیت نسبی و زندگی طولانی در خارج از کشور، هنوز از همکاری با جریانات سیاسی سرباز میزنندد؟

 

صالح گویلی : اول باید  این را بررسی کنییم که   این جریانات در زندگی این مردم که شما میگوئید  چه تاثیری داشته اند. و چقدر ظرف مبارزه و بیانگر خواستهای عمومی آنها هستند و چقدر اجتماعی نسبت به آنها عمل کرده اند  . این یک سر قضیه است  البته اینطوری نیست من گله کنم دور ما همیشه پر بوده  اینکه من ناراضی هستم به این دلیل است که ما مشخصا ظرفیت و گنجایش بیشتر از اینها  داریم که  استفاده نکرده ایم

دوم اینکه   تا بوده، ایران کشوری با حکومت های دیکتاتوری بوده است و به همین جهت، کلمه ای بنام تحزب و فعالیت سیاسی در بیت ما ایرانیان اجازه داده نشده و   غریبه است. فعالیت سیاسی، گرایش به این و آن  حزب و  فعالیت سیاسی کردن  و عضویت در یک حزب  متاسفانه هنوزدر ایران نهادینه نشده است و ممنوع بوده . منظور این  نیست که  هیچکس طرفدار هیج  حزبی نیست . من عمومی تر صحبت میکنم  و بهتره بگوییم کار با سازمان سیاسی در پرونده یک پناهنده  خوب است یا نه تأثیر بد دارد  یا چگونه است .  .  من بارها با پناهندگانی برخورد کرده ام که اعتقاد به آثار سوء و ضرر کار سیاسی در خارج از کشور بر روی پرونده پناهندگیشان داشته اند. در حالی که کار سیاسی در خارج از کشوربه قدری نهادینه شده است که امروزه جزوی از فرهنگ این جوامع شده است. وقتی شخصی با ادعای فعالیت سیاسی پای درخواست پناهندگی میرود و میگوید من از مخالفت با جمهوری اسلامی آمده ام   میبایستی این فعالیت را نیز در خارج از کشور ادامه دهد. این کار نه تنها اثر سوءی برپرونده پناهندگی شخص متقاضی ندارد بلکه بر عکس باعث تحکیم آن میشود.

 

شاهین احد پور: شاید هم از علل دیگر عدم همکاری برخی از پناهندگان با جریانات سیاسی، تداعی شدن شکنجه، زندان، اعدام و ترور است زمانی که از کلمه سیاست صحبت میشود. در حالی که همین کلمه برای خارجیان تداعی ساختمان سازی و جاده سازی و شهر سازی میکند!

 

صالح گویلی : بله دقیقا! چون در ایران، تعریف بسیار مشخص و کاملا محدودی از کار سیاسی وجود دارد . یا با جمهوری اسلامی و یا هر کس دیگر با هر نیت و مرام سیاسی سر کوب شده  و عدول از آنها برای شخص خاطی باعث ایجاد خطرات زیادی مانند شکنجه و اعدام میشود.

 

شاهین احد پور:   لطفا از باب عملی فعالیتهای فد راسیون نیز صحبت کنید. خوب بطور مثال می توانم به زهرا کاملی  اشاره کنم که از دیپورت او به ایران جلوگیری شد. خواهشا نمونه های دیگری از این دست اقدامات را ذکر کنید!

 

صالح گویلی : بابک آطاهریان و تعداد زیادند متاسفانه اغلب بخاطر عدم اطلاع رسانی بموقع پناهنده از وضع جاریش به فدراسیون و نزدیک شدن به دقیقه نود، کار ما سختر میشود . من نمیدونم در اصل چقدر از این انسانها را به کشورهایشان دیپورت کردند . دولت سعی میکند خیلی مخفی عمل کند  ولی آنجا وقتی که ما در جریان قرار بگیریم داستان فرق میکند . بیشتر، بیرون آوردن پناهده از فرودگاه و جلوگیری از اخراج او به ایران است به این صورت که با برگزاری کمپین های بزرگ و اطلاع رسانی های بسیار سریع به مراکز درگیر با اخراج پناهنده و نهادهای انساندوست وارد پروسه عملی میشود و تا کنون نیز بسیار موفق عمل کردیم. در موارد بسیار زیاد دیگری نیز ما توانسته ایم با عکس العمل به موقع باعث حفظ حقوق پناهنده شویم. بطور مثال باعث رهائی تنی چند از  زنان ایرانی   از دست پلیس آلمان شویم، زمانی که آنان به زور وادار به انداختن عکس با حجاب اسلامی میشدند که اغلب منجر به درگیری های شدیدی بین پلیس و زنان پناهنده میشد. از این دست اقدامات بسیارند و در یک مصاحبه نمیتوان به تمامی آنها اشاره کرد. نه فقط در آلمان بلکه در خیلی از کشورها فدراسیون و فعالین او برای نجات انسانها جنگیدند و موفق هم میشدند  حتی یادم هست که فدراسیون توانست با برگزاری کمپین های بزرگ و سراسری در اقسا نقاط دنیا، باعث آزادی ٢۵٠ پناهنده ایرانی بشود که در شهر وان ترکیه برای بازپس فرستادن  به ایران نگهداری میشدند. از این نوع فعالیت ها نیز در بیشتر کشورهای پناهنده پذیر داشته ایم حتی در پاکستان  در  هندو یونان و ....

 

شاهین احد پور:  آیا شما با نهادهای دیگر پناهندگی و سازمانهای بین المللی دیگر انساندوست همکاری میکنید؟

 

صالح گویلی : بله ما در مواردهای  مشخص آنها کنار ما بودن  توانستیم از این سازمان ها کمک بگیریم و حقا که به ما کمک کرده اند . و بدون وجود سازمانهای انساندوست و مترقی مه پیشرفت کمی میداشتییم . من فراموش نمکنم که سازمانهای آلمانی شبها در محل خواب پناهندگان نگهبانى می دادند تا از طرف راسیتهای آلمانی به پناهند آسیبی نرسد

 

ممنون از وقتی که برای مصاحبه در اختیار من قرار دادید!

 

من هم از شما برای این مصاحبه تشکر میکنم. و از تمامی پناهندگان که مشکل دارند  دعوت میکنم که هر چه زودتر خود را به یکی از مراکز ما معرفی کنند.     

 

   شما در اين باره چه نطرى داريد؟

 

اخبار، مقالات، نظرات و پيشنهادات خود را برای همبستگی ارسال کنيد