در حاشيه چند رويداد مهم پناهندگى هفته

فرشاد حسينى

"آيااونى" دختر دو ساله فلسطينى هفته گذشته در اثر يك حادثه آتش سوزى در شعله هاي آتش سوخت. آيااونى تنها دو سال داشت. در همان كمپ الرويشه به دنيا آمد. به اميد آنكه به سرزمين و جايگاهى امن برسد، و در يك سرزمين فارغ از جنگ و خشونت و قتل و عام و بى حقوقى، زندگى كند. اما آيااونى خيلى زود در همان چادرى كه بدنيا آمده بود به طرز دلخراشى جان سپرد. مرگ حق آيااوني نبود. اين شايسته نبود كه تن و اندام كوچك و نحيف دخترك با آتش عجين شود. اين منصفانه نبود كه آيااونى درد سوزش پوست و گوشت و استخوان خود در تنها دومين سال زندگيش حس كند. اين شايسته نبود كه صداي قهقهه هاي شيرين آيااني براي هميشه خاموش شود. نه، اين عادلانه نبود كه در كره اى به وسعت زمين، جايى براي آياانى دوساله نباشد. اين انسانى نيست كه "آياانى"، پشت حصارهايى بنام مرز گير كند. در دالان پروسه هاي دراز و پر پيچ و خمى به نام پناهندگى عبور كند. و زير سياست ها و قوانين زمختى بنام پناهندگى، مهاجر، امنيت ملي و هزار و يك كوفت و زهرمار ديگر دست و پا بزند. اما اين فاجعه رخ داد. و آيااونى بطرز فجيعى قربانى شد. آيااونى قربانى يك فاجعه طبيعى اجتناب ناپذير نشد، طبيعت زندگى را از او نگرفت. اين جامعه و اين انسان ها با قوانين پولادين و ضدانسانى شان بودند كه آيااونى را خاموش كردند.  آيااونى زير چرخهاى سنگين اين سيستم و مناسباتى كه در آن مرز و مليت و پاسپورت و ويز مقدس است له شد. آيااونى در آتش به توجهى و لاقيدى سازمانها و نهادهاى به اصطلاح مدافع پناهنده سوخت. اگر به مشكلات زيستي و معيشتى كمپ آيااونى رسيدگى ميشد. اگر سازمان ملل آيااونى و خانواده اش را به كشور امن سومى انتقال ميداد، اگر به آيااونى بعنوان يك انسان، يك كودك با حق و حقوق برسميت شناخته شده امروزى برخورد ميشد، او ميتوانست اكنون در مهدكودكى در كنار كودكان ما و شما بازى كند. نبايد گذاشت اين فاجعه دلخراش بار ديگر در نقطه ديگري از دنيا تكرار شود. به آيااونى قول بدهيم، كه نگذاريم  اين فاجيع تكرار شوند.

هنوز جشن شادى انتخاب طالبانى بعنوان رئيس جمهور عراق پايان نيافته، پروسه انتقال پناهندگان ايرانى در مرز اردن متوقف ميشود. مسئولين كميسارياي پناهندگان سازمان ملل در الكرامه به پناهندگان هشدار ميدهند كه بايد خود را براي بازگشت به عراق آماده كنند. تنها طى اين مدت كوتاه در اردوگاهى در جوار مرز اردن اتفاقات مهمي رخ ميدهد. يو ان براي مستاصل كردن بيشتر پناهندگان به انواع حربه ها از جمله محدود كردن نان و آب پناهندگان متوسل شده و سهميه نان و آب آنها را كمتر و كمتر ميكند. بلافاصله هيئتي از سوى دولت عراق به اين اردوگاه ميايد تا زمينه هاى بازگرداندن اين پناهندگان به انبار باروت در حال انفجار را فراهم كنند. سخنگوى يو ان در اردن به خبرنگاران اردنى ميگويد سازمان ملل در تلاش است كه بخش كثيرى از اين پناهندگان را به عراق بازگرداند. پناهندگان يك پارچه در خشم و اعتراض اند. ميخواهند هر گونه حمايت و كمك ناچيز اين سازمان را تحريم و بايكوت كنند. آنها از سازمان ملل بشدت عصبانى هستند. از سازمانى كه ٢٦ سال با زندگى آنها بازي كرده و هميشه با وعده هاي پوچ و دروغين آنها را فريب ديپلماتيك مي داده است.  اكنون اين بازى ها قرار است زير پرچم رياست جمهورى طالبانى انجام گيرد.  اين سناريو، تنها محدود به اردوگاه پناهندگان ايرانى در الكرامه ختم نشده و شمال عراق و حتى تركيه را نيز دربرگيرد. سياست هاى عملي كميسارياي پناهندگي، جهش ديگري پيدا ميكند.  اكنون ديگر تلاش هاى عملي كميسارياي پناهندگى در تركيه و ايران و ساير كشورها در قبال پناهندگان كرد و عراقى به اين معطوف ميشود كه براى رئيس جمهور كرد برگزيده جديد، اعتبار سياسي و حقوقى جديدترى قائل شوند. و پناهندگان و پناهجويان، نخستين كادوهاى هديه سازمان ملل براي افزودن به وجه و اعتبار رئيس جمهور جديد بشما ميروند.

متوقف كردن و اعمال به فشار به پناهندگان ايرانى در الكرامه زنگ خطرى است براي پناهندگان شمال عراقى در تركيه. الكرامه و شمال عراقي ها دو روي يك سكه سياست سازمان ملل است. بايد هشيار بود. اتحاد و انسجام خود را گسترش داده و تحكيم كرد. نبايد گذاشت چه در الكرامه و چه در تركيه احدى را به اين درياى بى حقوقى بفرستند.

در هفته گذشته يكى از مهمترين خبرهاى پناهندگى مربوط به گروگانگيرى يك پناهنده ايرانى از چند كودك ١١ تا ١٦ ساله آلمانى در شهر انپتال است. اين پناهجو كه نامش را به دلايل امنيتى فاش نكردند، در روز سه شنبه ١٢ آوريل با چاقو به يك اتوبوس مدرسه كه دانش آموزان دبيرستان محله را به خانه ميبرده حمله كرده است. وى راننده اتوبوس را تهديد كرده، سپس ۱۰ دانش آموز را به گواهى شاهدان عينى با طناب به هم وصل كرده و از آنها خواسته از اتوبوس پياده شوند. ۶ تن از نوجوانان  توانستند خود را از طناب جدا كرده، فرار كنند. اين پناهجو سپس با بقيه نوجوانان در خانه‌اى سنگر مى‌گيرد، كه صاحب آن را كه در حال ورود به خانه بوده كنار ميزند و وارد خانه مى‌شود. قيضه گرواگانگيرى پس از ٥ ساعت  با دخالت و حمله پليس و دستگيرى مهاجم خاتمه ميابد.  به گفته مقامات دادستانى هاگن Hagen اين مرد در سال ۱۹۹۰ به عنوان پناهجو از ايران به آلمان آمده و تا ماه مه امسال اجازه اقامت در آلمان را دارد. انگيزه اين پناهجو براي اقدام به يك چنين عمل شنيعى عدم اجزاه دولت آلمان براي الحاق خانوده و بچه هايش اعلام شده است.

مستقل از اينكه انگيزه اين پناهجو براي چنين اقدامي چه بوده باشد نفس گروگانگيرى و بازى با سرنوشت و زندگى كودكان بي گناه و وارد كردن اين كودكان به بازى و معاملات سياسى از جانب هر شخص نهاد سازمان و دولتى با هر بهانه ايى كه انجام بگيرد  عملى مذموم و غيرانساني است. اين يك روش مبارزه نيست. اين خود، عين يك تعرض به حقوق انسانى و حقوق كودكان است. مبارزه عليه سياستهاى دولت ها مبارزه سياسي اجتماعي و تحت قانون منديهاي مبارزات اجتماعى است. اين اقدام علاوه بر اينكه خود اقدامي به غايت ضدانسانى است اثرات سو و مخربى در پروسه مبارزات پناهندگان دارد. راسيسم و نژاد پرستى هار را بيشتر تحريك كرده و دست دولت ها را در اجراي قوانين سخت تر نسبت به پناهندگان بازتر ميكند. دبيرخانه فدراسيون به محض اطلاع از اين خبر به اطلاع مقامات آلمانى رساند كه حاضر است براي نجات كودكان تلاش كرده و با اين پناهجو وارد مذاكره شده و وي را وادار به آزادي كودكان گروگرفته شده كند. همان روز طي اطلاعيه اى اين عمل پناهجو را محكوم كرديم در عين حالى كه سياست هاي پناهندگى دولت را مورد انتقاد قرار داديم و آن را عاملي براي مستاصل كردن پناهجويان دانستيم.

در اين ميان اظهارات سايت بازتاب، سايت پاسداران جمهورى اسلامى قابل توجه است. جمهورى اسلامى به خيال خود فرصتى پيدا كرده تا پناهجويان و سازمانهاى اپوزيسيون حامى پناهندگان از جمله فدراسيون را زير تيغ دولت آلمان بفرستد. بازجويان سابق و ژورناليست هاى امروزي نظام اسلام مدعى شده اند كه سازمانهاى اپوزيسيون اين نقشه را به دست اين پناهجو داده و تمام اين عمل شنيع با سازماندهى و طراحى سازمانى مانند فدراسيون انجام شده است. مزدوران جمهورى اسلامى آنقدر ناشيانه و باعجله و شتاب از هول حليم در ديگ افتاده كه حتي اطلاعات مندرج در رابطه با اين پناهجو را نيز با ااشتباهات لپي درج كرده است. در خصوص اطلاعات اين پناهجو نوشته اند كه اين پناهجو" دو سال پيش به صورت غيرقانوني به آلمان رفته و تلاش كرده بود براي خود، پناهندگي و براي چهار عضو ديگر خانواده‌اش، ويزاي آلمان دريافت كند، اما به دليل نداشتن مدرك محكمه‌پسند، موفق به اين كار نشد.درخواست پناهندگي او كه طبق قوانين آلمان، بايد از سوي دادگاه‌هاي اين كشور مورد تأييد قرار گيرد، ابتدا توسط دادگاه «كريش ازولند» رد شد. اين دادگاه ويژه پناهندگي براي دومين بار هم با درخواست پناهندگي او مخالفت كرد. اين امر، باعث شد تا وي براي سومين بار، دادخواستي به اين دادگاه بفرستد، اما به دليل اين‌كه مدرك محكمه‌پسندي ارائه نكرد، دادگاه علاوه بر آن‌كه با پناهندگي وي موافقت نكرد، به صورت غيابي حكم اخراج او را نيز صادر كرد." سايت بازتاب اعمال و طرحها و نقشه هاى تروريستى خود را به اپوزيسيون و ما نسبت ميدهد. بزرگترين مركز تروريستى جهان سازمانهايى را كه ٢٦ سال عليه آنها مبارزه ميكنند و از قربانيان و فراريان اين نظام حمايت ميكنند را ميخواهند بعنوان حامى اقدامات شنيع غيرانسانى معرفى كنند. اين تلاشى پوچ و عبث است. تمام دولتهاى پناهنده پذير بيش از ١٦ سال است كه فدراسيون اهداف و آرمانهايش و سنت هاي مبارزاتيش را ميشناسند. ميدانند كه اين جريان و سازمانى است كه در راديكاليسم و انسان دوستى و دفاع جهانشمول از حقوق انسان و كودك و زنان بشدت افراطى است. و ذره اى هم كوتاه نمى آيد. ميدانند كه اشكال مبارزاتى كه اين سازمان بكار گرفته و ساير پناهجويان را نيز تشويق به اتخاذ آن ميكند اشكالى عميقا انسانى مدرن و اجتماعى است. ميدانند كه ما حتي مخالف آزار جسمى و فيزيكى پناهجويان به خود تحت عنوان اعتصاب غذا هستيم. اينگونه جعل و تحريف و افترا و اتهام سايت بازتاب ذره اى در بي اعتبار كردن ارزشهاي مبارزاتى جرياناتي چون فدراسيون را خدشه دار نميسازد. سايت بازتاب ظاهرا هنوز درس نگرفته است كه در خارج كشور جمهورى اسلامى چون لكه ننگينى است. وبراي اظهارات پر از دروغ  شكنجه گران سابق كسي تره هم خورد نميكند. اما اين را به سايت شكنجه گران سابق و به حاكمان جمهورى اسلامى حالي ميكنيم.