اعتصاب غذا راه برون رفت از شرایط سخت پناهندگی نیست!

عبدالله اسدی

این روش اساسا روش مطلوبی برای دستیابی به موفقیت نمی باشد. بعلاوه اعتصاب غذا تا چند روز، چه زمانی و با کدام هدف؟! انسان مبارزه  می کند برای رفاه، بهبود و سلامتی بیشتر در زندگی خود، نه اینکه سلامت جسمی خود را با دست خود به خطر بیاندازد تا شاید با این روش زندگی را به شرایط مطلوبتری برگرداند. این اساس و منطق مبارزه نیست.

این کاملا قابل درک است که همواره جمع و یا افرادی پیدا خواهند شد که در یک شرایط غیر انسانی و در نهایت استیصال و عدم داشتن یک افق روشن دست به خودآزاری بزنند. اما یک سازمان دفاع از حقوق پناهندگی  و یا نهاد چپ و روشن بین و متکی به مبارزه اجتماعی، خودآزاری را به روش هیچ مبارزه ای تبدیل نمی کند. فدراسیون سراسری پناهندگان ایرانی از جمله این نهادهاست. در نتیجه من فکر می کنم سازمان و یا شخصی که بخواهد از طریق لبدوزی و اعتصاب غدا به مبارزه برای خواسته های خود دست بزند، نهایت بیگانگی و دوری خود را از مبارزه اجتماعی بیان می نماید. این نشانه تنزل دادن توقع یک سازمان به سطح توقع فردی پناهجویی است که در زمین و آسمان هیچ دورنمایی ندارد و در مواردی از سر استیصال به خودآزاری پناه می برد.

روز دوشنبه هشتم ماه مه، آقای قاسم افشار روی خط  یک رادیوی محلی فارسی زبان به نام رادیو ملودی، در شهر استکهلم در سوئد،  اعلام کرد که شخصا برای مدتی نامحدود دست به اعتصاب غذا میزند.  

آقای افشار دو سال پیش و در دوران سخت پناهندگی اش، در مقر همین سازمان به همراه دو نفر دیگر لبهای خود را دوخت و من در همان ایام ضمن به نقد کشیدن این روش از مبارزه برای دفاع از حقوق پناهندگی از این دوستان خواستم که "لبهایتان را باز کنید تا با لبهای باز فریاد بزنید"..

اين برخورد ما به همه پناهجوياني است که ترکيه و اردن و در پاکستان و يا در بلژيک و سويس و آلمان و سوئد، تحت شرايط بسيار وحشتناک پناهندگي و زير فشارهاي متعدد، به اعتصاب غذا دست ميزنند. مشکل اينست که با اين روش مارزه در عين حال فضا براي اين نگرش نيز باز ميشود، که مرگ و يا تحت فشار قرار گرفتن روحي و جسمي اين افراد، اين " پناهندگان" اين " خارجيان" چندان هم مهم نيست. مسئله اينست که مراکز دولتي و تا حدودي جامعه به اين روش خودآزاري تعدادي که گويي جانشان ارزش چنداني ندارد، عادت ميکند و اين يک خطر جدي در اين نوع روشهاي " مبارزاتي" است.

معضل پناهندگی یک معضل سیاسی و بین المللی است و متأسفانه به دنبال جنگ سرد و یک قطبی شدن دنیا و ابعاد وحشتناک نظم نوین جهانی و جنگ و خانه خرابی که در نیمی از دنیا برای مردم به ارمغان آورد،  حقوق پناهندگی و آن چیزی که به نام حقوق بشر در کشورهای غربی مرسوم است از جانب این دولتها با سرعت هر چه بیشتری یکی پس از دیگری پس گرفته شد. بنابراین هر کس که نتواند آن دوران را برای پناهنده توضیح دهد و دورنمای روشنی را  ترسیم کند، خطر اين تصميم و اين نکرش وجود دارد که به جای متکی بودن به سازمانیابی یک جنبش اجتماعی، برود در مرکز شهر استکهلم دست به اعتصاب غذا بزند.

تشکلهاي مترقي مدافع حقوق پناهندگي و فدراسيون سراسري پناهندگان ايراني با تمام قوا سعي ميکند که در سراسر جهان به جای تشویق پناهجو به خود آزاری و وارد کردن آسیب جسمی به خود از قبیل لبدوزی و اعتصاب غذا به آنها افق بدهد و آنها را به تغییر مثبت در زندگیشان امیدوار کند.

آقای افشار، که مسئول يک تشکل کوچک پناهندگي نيز هست،  ممکن است که با نیت خیر دست به چنین اقدامی بزند اما اگر به عمق کل ماجرا نگاه کنید این نیت خیر به خیر از گناه بدتر تبدیل خواهد شد. مگر شما چند روز می توانید به اعتصاب غذای خود ادامه دهید؟ اگر نتیجه نگرفتید چه؟ بار دوم نیز همین کار را می کنید؟ من اساسا اعتقاد ندارم با هرنوع اعتصاب غذایی بتوان در سیاست پناهنده پذیری دولت سوئد، کوچکترین تغییری را ایجاد کرد. اگر 15 نوامبر 2006 دری برروی بخش زیادی از پناهندگان در سوئد گشوده شد، نتیجه سه سال مبارزه پیگیر، مدرن و اجتماعی از سوی دهها سازمان و نهاد دفاع از حقوق پناهندگی بود.

من از دوستان پناهجوی اعتصابی می خواهم که با دید بازتری به موقعیت خود نگاه کنید. تنها شما نیستید که در شرایط سخت پناهندگی گرفتار آمده اید. اين راه حل يعني وارد اعتصاب غذاي نامحدود شدن و به خطر انداختن جان خود، روشي نيست که  تمامی پناهجویان  بتوانند به آن دست بزنند. به جسم و روحتان آسیب نرسانید به جای آن به خود قدرت و نیرو بدهید. مبارزه امروز پناهندگی برای دفاع از حقوق خود به توان جسمی و نیروی بیشتری نیاز دارد. این روش مناسبی برای نجات شما از انزوا و تنهایی نیست. هستند پناهجویانی که به فدراسیون سراسری پناهندگان ایرانی پیشنهاد لبدوزی و اعتصاب  غذا و از این دست داده اند که در کمال متانت آنها را از دست زدن به این اقدام منصرف کرده و به جای آن دعوت به مبارزه پیگیر و اجتماعی کرده ایم.

تصور کنید که تحت فشار و سختی شرایط یک روز صبح زود من و کیمیا پازوکی بعنوان رهبران و سازمان دهندگان فدراسیون و جنبش دفاع از حق پناهندگی، اعلام کنیم که ما نیز در میدان شهر دست به اعتصاب غذا خواهیم زد. پناهجویانی که حاضرند در دهها اعتراض اجتماعی شرکت کنند اما تحت هیچ شرایطی حاضر نیستند دست به اعتصاب غذا بزنند چه تصویری از ما بعنوان رهبران مبارزه خود پیدا می کنند؟!! این به خودی خود یعنی راه حل نهایی ما؟! بعد از 5 روز که متوجه شدیم نتیجه نداده است چه؟! مرحله بعدی چیست، لبهایمان را بدوزیم؟! و اگر باز هم نتیجه نداد چه؟! حتما باید خودکشی نماییم!!! انتهای این نوع مبارزه همین است. لابد یکی- دو نفر باید قربانی شوند و تعدادی نیز برای همیشه سلامتی خود را از دست بدهند.

اعتصاب غذا به عنوان روشی از مبارزه به سرعت میتواند به یک روش منفی و ناامید کننده بویژه در مبارزه برای دفاع از حقوق پناهندگی تبدیل شود. دلیلش هم این است که معمولا فرد یا هر سازمانی در نهایت فشار و به عنوان گرفتن نتیجه فوری و به دست آوردن خواسته های فوری، به چنین اقدامی دست میزند. حوزه دیدشان و دورنمای رسیدنشان به هدف به شدت کوتاه میشود. از آنجاییکه انتظارشان فورا برآورده نمی شود، انرژی و توانشان را به شدت از دست میدهند، نیروی اجتماعی و اولیه اشان در اثر ناموفق بودن به سرعت به هرزمیرود، این سریعترین روش وقتی که به جایي نمیرسد کل نیرویش به تحلیل میرود و تحت فشار فضای عمومی کسل کننده و ترس ناشی از عدم استقبال مردم ازفراخوانهای بعدی میتواند روش کار و سیاست هر نیرویی را برای مدتها به شکست بکشاند.

فدراسیون سراسری پناهندگان ایرانی همیشه پناهجویان را به مبارزه اجتماعی از قبیل تحصن، تظاهرات چند ساعته، کمپینهای دراز مدت و ادامه دار از قبیل مراجعه به سازمانها و نهادهای دولتی و غیر دولتی، مذاکره با مقامات مهاجرتی، صادر کردن بیانیه های متفاوت با خواسته های معین و دهها روش دیگر مبارزه بدون اینکه کسی آسیبی به خودش برساند، دعوت می نماید.

تظاهراتهای 21 آوریل 2004 و 2005 در مقابل پارلمان سوئد و تحصنهای پر سر و صدا در اکتبر سال 2004 در شهرهای مالمو، گوتنبرگ و استکهلم و حرکتهای بسیار موفق 28 و 29 مارس 2006 در همین شهرهای سوئد و دهها حرکت دیگر، نمونه های درخشان از تلاش فدراسیون در دفاع از حقوق پناهجویان می باشد. منتظر باشید، فدراسیون به زودی کمپین پرقدرتی را در سطح سوئد آغاز خواهد نمود.به این کمپین به پیوندید. ما باید سالم، پرقدرت و تندرست بمانیم.

 برای ادامه مبارزه اعتصاب غذا راه حل نیست.