هيرسي علي قرباني تعرض خزنده اسلام سياسي در هلند

فرشاد حسيني

از روز دوشنبه ١۵ مه بحث پيرامون پس گرفتن شهروندي آيان هرسي علي منتقد سرسخت اسلام سياسي به دليل  ارائه اظهارات نادرست پيرامون نام ، سن و مسير ورودش به هلند در جامعه هلند شدت گرفته و طي دو روز گذشته به يكي از داغ ترين مباحثات روز سياسي هلند تبديل شده است. خانم فردونك وزير تابعيت و ادغام طي نامه اي در روز دوشنبه  اعلام كرد كه پاسپورت و شهروندي آيان هيرسي علي ديگر اعتبار قانوني نداشته و ايشان ديگر شهروند هلند محسوب نميشود. در پي اين نامه، آيان هيرسي علي طي كنفرانسي در روز سه شنبه ١٦ مه اعلام داشت عليرغم ميل باطني اش از سمت نمايندگي پارلمان هلند استعفا داده و هلند را به مقصد آمريكا ترك خواهد كرد. به دنبال اعلام اين خبر روز سه شنبه ١٦ مه يك اجلاس اظطراري در پارلمان هلند تشكيل شده و نمايندگان پارلمان با وزير تابعيت و ادغام بر سر سلب شهروندي هيرسي علي به مدت ٧ساعت به بحث و مشاجره پرداختند.  اكثريت قريب به اتفاق نمايندگان پارلمان از احزاب راست گرفته تا چپ با اين تصميم خانم فردونك مخالفت كردند. زير فشارهاي سنگين خانم فردونك عاقبت مجبور شد اعلام كند كه وضعيت نهايي شهروندي خانم آيان هيرسي علي به مدت ٦ هفته مورد بازبيني مجدد قرار گرفته و طي اين مدت وي ميتواند شهروندي خود را داشته باشد.

ماجراي لغو شهروندي آيان هيرسي علي قطعا يك مسئله حقوقي در چهارچوب آنچه در خبرها و تبليغات دولت و مدياي رسمي هلند مطرح ميشود، نبوده و كاملا يك تصميم آگاهانه سياسي در راستاي تنبيه سكولارهايي كه بخواهند تند و تيز عليه اسلام سياسي موضع بگيرند ميباشد. تلاشي براي اعاده حيثيت و دلجويي از جنبش اسلام سياسي است كه به ويژه پس از ١١ سپتامبر در غرب زير ضربات سنگين جريانات مدرن و سكولار جامعه قرار گرفته است. ريشه هاي عميق تر اين موضوع را  پايين تر ذكر خواهم كرد. اما تا همينجا مهمترين مشاهده ، تحرك و پيشروي خزنده اسلام سياسي از كانال دولتهاي غربي  ميباشد.  اما هيرسي علي چگونه بعنوان قرباني انتخاب شد؟

هيرسي علي، قطعه پازلي ناموزون در سياست هاي رسمي هلند

هيرسي علي خود زني قرباني خشونت هاي اسلامي در خانواده است. نفرت عميق وي از آنچه در تمام ايام كودكي و نوجواني به سرش آمده وي را به يك اكتيويست و فعال جدي ضد اسلامي تبديل ميكند. هيرسي علي براي پيدا كردن تريبوني كه بتواند اعتراض خود را در ابعاد وسيع تر و اجتماعي تري بيان كند، به سراغ حزب كارگر ميرود. اما آنجا با موانع زيادي مواجه ميشود. وجود پتانسيل ضد اسلامي هيرسي علي براي بخشي از ليبراليسم هلند (حزب ليبرال هلند) جذابيت پيدا كرده و آنها در پي جذب او ميشوند. در سال ٢٠٠٣ هيرسي علي بعنوان نماينده پارلمان انتخاب ميشود و در همين حال فعاليتهاي خود عليه اسلام را شدت ميدهد. نخستين مصاحبه جنجالي هيرسي علي در ژانويه ٢٠٠٣ با روزنامه هلندي تراو انجام گرفت.  در اين مصاحبه وي به تاثير مذهب اسلام در بيحقوقي زنان و کودکان اشاره کرده و براي نخستين بار در جرايد عمومي هلند محمد را بعنوان يك پدوفيل معرفي كرد. نظرات هيرسي علي در اين مصاحبه، بحث هاي داغي را بين موافقين و مخالفين اسلام دامن زد. اظهارات او خشم اسلاميون را برانگيخت و موجب صدور فرمان قتل او ازجانب اسلامييون گرديد. هيرسي علي مجبور به زندگي مخفي شد يك بار از هلند فرار كرد و مدتي را از ترس اسلاميون در خفا زندگي كرد. در سال ٢٠٠٤ فيلمنامه تسليم را نوشت كه باعث ترور كارگردان هلندي آن تئو وان گوگ شد. به دنبال پخش اين فيلم مجددا مورد تهديد قرار گرفت. براي بار دوم مجبور به مخفي شدن در خارج از هلند شد. در سال ٢٠٠۵ به هلند بازگشت و عليرغم فشار سنگين اسلام گرايان و احزاب پارلماني هلندي به نقد اسلام ادامه داد.

نقدهاي كوبنده هيرسي علي جامعه هلند را بشدت حول اسلام و مذهب پولاريزه و قطبي كرده بود. اما هيرسي علي در پازل سيستمي قرار گرفته بود كه نميتوانست و نميخواست مروج چنين نقدي عليه جريانات اسلامي باشد. نه حزبي كه خود ايان هيرسي علي به آن تعلق داشت و نه هيچكدام از احزاب پارلماني ديگر هلند  با نقدهاي هيرسي علي سر سازگاري نداشتند. وي مرتب از حزب خود (حزب ليبرال) اخطاريه و تذكر دريافت ميكرد. بارها رهبر حزب ليبرال بابت نقدهاي هيرسي علي در رسانه هاي گروهي از جريانات اسلامي  پوزش خواهي كرده بود. تهديدات تروريستي دسته جات اسلامي و  تلاش هاي بي وقفه سياستمداران رنگارنگ هلندي در خاموش كردن و آرام ساختن هيرسي علي چاره نميكرد. سياستمدارن هلندي اين بار به سبك مك كارتي در پي حذف هيرسي علي برآمدند. پاشنه آشيل هيرسي علي موقعيت پناهندگي و خارجي بودنش بود. از اينرو اكيپ فيلمبرداري به كنيا و سومالي اعزام شد تا اظهارات مطرح شده در پرونده پناهندگي اش را به تحقيق علني بكشند. محصول اين تحقيق فيلم مستندي به نام "حضرت آيان" قرار بود زمينه هاي اجتماعي و حقوقي ساقط كردن هيرسي علي را فراهم نمايد. فيلم مصاحبه با افراد خانواده و فاميل هيرسي علي و در جهت رد ادعاهاي وي در پرونده پناهندگي اش بود.  فيلم روز پنج شنبه يعني درست ٣ روز قبل از اعلام حكم بازپس گيري شهروندي هيرسي علي به وي از شبكه تلويزيوني هلند پخش ميشود. و ٣ روز بعد حكم ابلاغ ميشود. در همين حال دادگاهي در دنهاخ براساس شكايت همسايگان هيرسي علي مبني بر احساس ناامني حكم ميدهد كه هيرسي علي بايد خانه اجاره اي خود را عوض كند. دو ماه قبل در جريان انتخابات شهرداريهاي هلند و شكست سنگين حزب ليبرال مجددا هيرسي علي و نقدهاي وي  بعنوان عامل اين شكست انتخاباتي عنوان شد.

از سوي ديگر در حزب مطبوع هيرسي علي و فردونك نيز اتفاقاتي ميفتد. به دنبال شكست انتخاباتي حزب ليبرال در شهرداريهاي هلند، اين حزب در صدد جبران  شكست انتخاباتي خود و آماده شدن براي انتخابات سال آينده بر ميايد. مهمترين گام در اين راستا حذف قطعات ناموزون پازل در حزب و سياست رسمي خود است. فردونك رهبري فراكسيون پارلماني را بدست گرفته و ماموريت اعاده اعتبار حزب ليبرال را بعهده ميگيرد.  نخستين اقدامش پس ازكسب رهبري فراكسيون پارلماني، باز كردن پرونده سلب شهروندي هيرسي علي و به عبارتي جار كردن وي از صحنه سياسي جامعه هلند است.

تمام اتفاقات فوق به خوبي گواه آن است كه ماجراي سلب تابعيت هلندي از هيرسي علي صرفا يك مسئله حقوقي و پناهندگي نبوده و ريشه در عوامل مهمتر ديگري دارد.  مسئله همان تعرض و پيشروي خزنده اسلام سياسي در پوشش و  از كانال دول اروپايي است.  اما سوال اصلي اينجاست كه چرا دول غربي به هر شكلي در تلاش حفظ اسلام معتدل و حمايت از جريانات اسلامي است؟ آيا اين فقط بخاطر مقابله با جريانات تندروتر اسلامي است؟ آيا از ترس درگيريهاي و آشوب هاي خونين مذهبي است؟ كدام منافع مشخصي دول اروپايي را پشت حمايت از اسلاميون ميكشاند؟

نياز دول غربي به مذهب و اسلام سياسي

ريشه هاي حمايت دول غربي از جريانات مذهبي وبه ويژه اسلام سياسي معتدل تر، بخشا پايه اي تر و بنيادي ترند و بخشا محصول ١١ سپتامبر و نظم نوين جهاني اند. پايه اي ترند به اين دليل كه مذهب علي العموم اساسا يكي از اركان ابقا و توجيه نظام استثمار سرمايه داري در جامعه است. حربه اي است كه با آن توجيه مشقات و نابرابري هاي نظام سرمايه براي دولت ها و نظام حاكمه آسان تر است. رشد اسلام سياسي در جوامع غربي و حتي در خاورميانه را از اين ملاحظات تاكتيكي و استراتژيكي دولتها ميتوان ديد. اهميت حفظ جايگاه مذهب بطور كلي در جوامع غربي بستري است كه در بطن آن اسلام سياسي به جلو رانده ميشود. تقابل فرهنگي، ايدئولوژيكي و سياسي با اسلام سياسي عملا ميتواند به نقد مذهب بطور كلي و رشد سكولاريسم منتهي شود. به ميزاني كه سكولاريسم رشد كند، اسلام سياسي و كل مذهب تضعيف شده و جايگاه و مطلوبيت اجتماعي مذهب، براي دولتها و نظام سرمايه داري را از دست ميدهد. در پس سياست نوازش اسلاميون در غرب، تلاش براي حفط كل دستگاه كليسا و مذهب در جامعه خوابيده است. تلاش براي مقدس جلوه دادن ابزارهاي ابقاي نظام برده داري سرمايه مطرح ميشود.

اما حمايت از اسلام سياسي به دنبال واقعه ١١ سپتامبر نيز اهميت تاكتيكي ويژه تري براي آمريكا و  دولتهاي غربي پيدا كرده است. اين جنبش پس از سالها خدمت و سواري دادن به غرب براي مقابله با كمونيسم، امروز سهم خود را از قدرت سياسي در منطقه طلب ميكند. براي اين جنبش ديگر الطاف و محبت هاي سابق غرب، ناكافي و حقير است. اين جنبش، حوزه جغرافيايي گسترده تر و منافع اقتصادي سياسي بيشتري را از دول غربي طلب ميكنند. تمام هسته محوري خصومت و درگيري سياسي و نظامي غرب اولا با اين بخش معين اسلام سياسي است و ثانيا با اين اشتهاي قدرت طلبي فزاينده سياسي  جريانات اسلامي است.

بطور خلاصه آنچه امروز در غرب در قالب پيشروي اسلام سياسي در كشورهاي مختلف مشاهده ميكنيم نشان از يك موقعيت جديد ميدهد. موقعيتي كه حمايت و اتكاي دول غربي به اسلام و مذهب نسبت به قبل فزوني يافته است. موقعيتي كه سكولاريسم را در فشارهاي سياسي فرهنگي و حتي حقوقي بيشتري قرار ميدهد. موقعيتي كه آزادي بيان بايد قرباني مذهب و بدست آوردن دل ملاها و آخوندهاي اسلامي در اروپا شود. ماجراي سلب شهروندي آيان هيرسي علي را نيز بايد در بطن اين موقعيت جديد ديد. و براي مقابله بين المللي با اين رويكرد ارتجاعي دول غربي، بايد با قدرت تمام به ميدان آمد. اين تنها آيان هيرسي علي نيست كه مورد تعرض قرار گرفته است، اين كل جنبش سكولاريسم در غرب است كه از جانب اسلام سياسي و از كانال دول غربي مورد شبيخون قرار گرفته و در حال قرباني دادن است.  بايد نه تنها از آيان هيرسي علي دفاع كرد، بلكه  كل تعرض خزنده اسلام سياسي در غرب را به شكست كشاند. بايد بطور وسيع تر و گسترده تر در مقابل آن سنگربندي كرد. بايد جبهه دفاع از آزادي بيان و جدايي مذهب از كليه شئونات زندگي بشر را تقويت كرد. بايد به كل جنبش سكولاريسم با  يك افق و پرچم معيني هويت داد. بايد در مقابل تعرضات خزنده مذهب و اسلام سياسي از خشت خشت حقوق مدني و انساني و سكولار جامعه دفاع كرد.