نگاهى به اوضاع و شرايط پناهندگى در آلمان
طوفان ٢١٧٠٠٠نفره دولدونگى ها در آلمان
مصاحبه همبستگى هفتگى با وريا احمدى دبير فدراسيون سراسرى
پناهندگان ايرانى واحد آلمان
همبستگي
هفتگي: واحد فدراسيون در آلمان به همراه چندين تشكل مدافع حقوق
پناهندگي فراخوان تظاهرات گسترده و هزاران نفره اي را در تاريخ ٨
دسامبر در شهر كارلسروهه آلمان داده اند. هدف از اين تظاهرات چيست و
چرا اين روز و اين شهر انتخاب شده است؟
وريا احمدي: هدف از اين تظاهرات روشن است
دفاع از حق زندگي انساني و دفاع از حق پناهندگي ٢١٧٠٠٠ پناهجو در آلمان
است. اما اينكه چرا ٨ دسامبر و چرا در شهر كارلسروهه به اين دليل است
كه در اين روز قرار است وزراي داخله كليه ايالتهاي آلمان جمع شده و در
اين شهر در خصوص مسائل و مشكلات پناهندگي تصميماتي را اتخاذ كنند. اين
تصميمات بعدها شكل قانوني و اجرايي به خود گرفته و در سراسر آلمان به
مرحله اجرا در مي آيد. بنابراين مهم است كه در اين روز حساس و سرنوشت
ساز با يك حضور قدرتمند و وسيع و اجتماعي مهر خود را بر اين تصميمات
بكوبيم و نسبت به تضييق حقوق پناهندگان اعتراض كنيم.
همبستگي هفتگي: تظاهرات، كي و كجا شروع
ميشود و پناهندگان از شهرهاي ديگر چگونه ميتوانند خود را به اين
تظاهرات برسانند؟
وريا احمدي : تظاهرات ٨ دسامبر ٢٠٠۵ از
ساعت ٤ بعدازظهر در ميداني به نام ميدان حقوق بشر در اين شهرشروع
ميشود. سات ۵ بعدازظهر راهپيمايي يا مارش اعتراضي به طرف محل اين
اجلاس انجام ميشود. سپس در محل اجلاس عده اي با پلاكارد و پرچم هاي
اعتراضي به داخل سالن رفته و بقيه در بيرون سالن به سخنراني سازمان
دهندگان اين تظاهرات گوش ميدهند. در مورد نحوه آمدن پناهندگان و
پناهجويان و شيوه انتقال شان به كارلسروهه تسهيلات ويژه اي تدارك ديده
شده است. در حال حاضر فدراسيون در شهرهاي كلن، فرنكفورت، و كاسل اتوبوس
گرفته است. كساني كه مايل به شركت در اين تظاهرات باشند ميتوانند به
شماره تلفن هاي مسئولين فدراسيون در اين شهر ها تماس بگيرند. بطور مثال
در كلن با خود من و با شماره ٠١٧٢۵٨٧٩٩٩ در فرانكفورت با شهناز مرتب و
شماره تلفن: ٠١٧٢٩٧١٦٢٢٧ و در كاسل با شمه صلواتي با تلفن: ٠١٧١٢٧٠٩٤٣٨
ما سپس ترتيب انتقال اين افراد به تظاهرات را خواهيم داد.
همبستگي هفتگي: در شهرهاي ديگر چي؟
وريا احمدي: ما در حال گرفتن اتوبوس در
شهرهاي ديگر نيز هستيم . اما نكته مهم و قابل توجه كليه پناهجويان در
آلمان اين است كه ما در توافقي كه با سازمان هاي آلماني داشتيم قرارشده
كه اين سازمانها كليه هزينه هاي انتقال پناهجويان به تظاهرات را متقبل
شوند. بنابراين اگر اين پناهجويان در هر شهر آلمان كه باشند سريعا از
همين الان با ما تماس بگيرند ما ميتوانيم اين مشكل هزينه سفر آنها را
حل كنيم. همچنين در ادامه توافقات ما براي امر تسهيل حضور گسترده
پناهجويان تعداد حدود ٢۵ خانه از مردم شهر كارلسروهه نيز براي اسكان
پناهجوياني كه از شهرهاي دور آمده و قادر به بازگشت فوري به شهرهاي خود
نيستند نيز اختصاص داده شده است. به نظر من همه چيز در حال حاضر آماده
است و هيچ مشكل و توجيهي براي عدم حضور در اين تظاهرات نيست. فقط كافي
است هزاران پناهجو همت كرده و از الان تصميم بگيرند كه براي سرنوشت
زندگي خود خانواده و دوستان و فاميل و كلا همه انسان هاي پناهجو اراده
كنند كه بخواهند خود را به تظاهرات برسانند. اگر هر مشكل يا هر مانعي
در هر رابطه اي داشتند ميتوانند با ما تماس بگيرند. ما تلاش ميكنيم
به هر شكل ممكن اين مشكلات را مرفتع سازيم.
همبستگي هفتگي: سخنرانان اصلي اين
تظاهرات چه كساني ميباشند؟
وريا احمدي: اين تظاهرات ٣ سخنران اصلي
دارد كه اولين سخنران خودم هستم از طرف فدراسيون سراسري پناهندگان
ايراني، سخنران بعدي يك وكيل سرشناس پناهندگي است و سخنران سوم نيز
نماينده شوراي پناهندگان آلمان است.
همبستگي هفتگي: اجازه بدين از بحث خود
تظاهرات بيرون بياييم و نگاهي داشته باشيم به شرايط و اوضاع پناهندگي
در آلمان و آن عواملي كه چنين تظاهراتي را لازم و ضروري ميسازد. از
تغيير قوانين پناهندگي در آلمان شروع كنيم. از اوايل سال ٢٠٠۵ آلمان
شاهد تغييراتي در قوانين پناهندگي خود بود. بطور مختصر و خلاصه توضيح
دهيد چه تغييراتي درقوانين پناهندگي آلمان ايجاد شده است؟
وريا احمدي: در باره قانون جديد مهاجرت
آلمان بايد بطور مفصل تري صحبت كرد و نوشت. در اين وقت كم مجال توضيح
كامل اين تغييرات جديد و به غايت ضدانساني نسبت به پناهندگان و
پناهجويان و مهاجرين نيست. ما در تلاشيم كه قسمت هاي مهم اين قانون
جديد كه به زندگي صدها هزار نفر پناهجو، پناهنده و مهاجر در آلمان
مربوط ميشود را به زبان فارسي ترجمه كرده و در اختيار علاقمندان قرار
دهيم. اما اينجا من فقط رئوس و سر فصل هاي مهم تغييرات در قوانين
پناهندهگي و مهاجرت آلمان براي نشان دادن ابعاد تعرض به حقوق انساني
اشاره كرده و توضيحات بيشتر را به بعد موكول ميكنم.
آلمان براي اولين بار قانون مهاجرت را بعنوان يك چهارچون قانوني و
حقوقي مشخص در راستاي سياست هاي پناهندگي و مهاجرت اين كشور به تصويب
رساند. قبل از آن قانوني به نام قانون پناهندگي و مهاجرت نداشته و
سياست هاي پناهندگي تابع بندهايي از قانون اساسي بودند. بهر رو اين
قانون پس از ۵ سال بحث و كشمكش طولاني و جدال هاي مختلف احزاب سياسي در
آلمان به تصويب رسيده و از اوايل سال جاري نيز به مرحله اجرا در آمده
است. اما در واقع اين قانون مهاجرت چيزي جز آينه تمام عيار يك راسيسم
عريان دولتي و تحميل سخت ترين و غيرانساني ترين شرايط به پناهجويان و
پناهندگان و مهاجرين نميباشد. اين قانون يكي از تبعات سياسي حقوقي
آرايش نظم نويني بورژوازي در آلمان بوده و بشدت متاثر از اوضاع پس از
١١ سپتامبر٢٠٠١ است. در واقع روح حاكم بر بسياري از بندها و تبصره هاي
اين قانون ملهم از شرايط جديد جهاني و ميدان دار شدن افق نظم نوين
جهاني بر سياست بين المللي دنياست. بطور مثال اين قانون بطور عجيبي با
موازين قانون ضد ترور كه پس از ١١ سپتامبر در سال ٢٠٠١ تصويب شد در هم
تنيده شده است. و در واقع موازين قانون ضد ترور بعنوان يك پايه حقوقي
بر كل پروسه هاي پناهندگي، اعظاي اقامت ، اخراج و حق شهروندي و تمديد
اقامت ها ناظر است و در راس آن قرار دارد. بعبارتي قانون ضد ترور و
موازين ناظر بر آن در قانون مهاجرت عملا آينده مبهم و سيالي را به كل
مهاجرين و پناهندگان و پناهجويان تحميل كرده است. دولت براساس اين
قانون حق دارد هر لحظه كه اراده كند به بهانه مشكوك بودن به همكاري با
تروريسم اجازه اقامت را پس گرفته و ظرف ٧ روز پناهنده يا پناهجو را
اخراج كند. پروسه هاي فرجام خواهي در اعتراض به اين تصميمات چنان كوتاه
و محدود است كه هيچ شانسي را براي پناهنده و براي دفاع از خود
نميگذارد. دادگاهها نيز به دليل دخالت مستقيم نهادهاي امنيتي پارلماني
و سازمان امنيت كشور دايره تصميماتش محدود شده و بشدت تابع تشخيص ها و
سياست هاي نهادهاي امنيتي قرار دارند.
اما اين تنها يك جنبه تعرض آشكارا راسيستي و ضد انساني به پناهندگان
است. از زاويه هاي مختلف ديگري قانون مهاجرت، حقوق پناهندگي را شقه
شقه كرده و مثل يك لاشه بي خاصيت تبديل كرده است. اين جنبه ها شامل
پروسه هاي پناهندگي، شرايط اعطاي اقامت، اقامت هاي موسوم به دولدونگ ،
محدوديت اقامت از طريق مهاجرت براساس كار تحصيل ازدواج سرمايه گذاري و
غيره است. همچني كوتاه كردن پروسه هاي پناهندگي، الحاق خانواده، كاهش و
قطع امكان فرجام خواهي هاي متعدد، ايجاد مراكز ترك خاك يا در واقع
زندان هاي ترك خاك و غيره همگي تنها سرفصل هاي يك تعرض عنان گسيخته و
گسترده به حقوق انساني و پناهندگي ميباشند. در بسياري از موارد بندها
اين قانون در مغايرت آشكار با خود قانون اساسي آلمان و تعهدادت بين
المللي آلمان در خصوص كنوانسيون هاي بين المللي قرار دارد
اقامت از طريق مهاجرت براساس كار ،تحصيل، ازدواج، سرمايه گذاري و غيره
است. همچنين كوتاه كردن پروسه هاي پناهندگي، الحاق خانواده، كاهش و قطع
امكان فرجام خواهي هاي متعدد، ايجاد مراكز ترك خاك يا در واقع زندان
هاي ترك خاك و غيره همگي تنها سرفصل هاي يك تعرض عنان گسيخته و گسترده
به حقوق انساني و پناهندگي ميباشند. در بسياري از موارد بندهاي اين
قانون در مغايرت آشكار با خود قانون اساسي آلمان و تعهدات بين المللي
آلمان در خصوص كنوانسيون هاي بين المللي قرار دارد.
همبستگي هفتگي: حتما تلاش ميكنيم در
همبستگي اين سند رسمي بي حقوقي انسان در دمكرات ترين جامعه غربي را نه
نقد بگذاريم. اما اجازه بدين به سراغ يكي از داغ ترين و بحث
برانگيزترين حلقه هاي اين قانون يعني دولدونگي ها بريم. ابتدا توضيح
بدين كه دولدونگ يعني چه و شامل چه كساني ميشود و چه شرايط خاصي را اين
افراد دارا ميباشند؟
وريا احمدي: دولدونگ در آلماني يعني تحمل
و در چهارچوب حقوقي قانون مهاجرت به آن دسته از پناهجوياني گفته ميشود
كه پرونده هاي پناهندگي شان بسته شده و بايد خاك آلمان را ترك كنند.
اما به دليل اينكه اين افراد فاقد پاسپورت بوده و يا عملا امكان اخراج
آنها به آن كشور مبدا وجود ندارد و اداره مهاجرت نميتوانند آنها را به
اجبار اخراج كنند برگه هايي داده ميشود كه به آنها گفته ميشود ناگزير
به تحمل شما شده ايم. اين نوع اقامت در واقع در زمره اقامت هاي رسمي در
آلمان نبوده و يك نوع اقامت ويژه با محدوديت هاي بسيار زيادي است.
دولدونگ در واقع جزئي از پروسه اخراج پناهجو است. بعبارتي تحميل موج
گسترده اي از فشار هاي مادي ، اجتماعي ،روحي و رواني به منظور تسليم
كردن پناهجو به بازگشت داوطلبانه است.
همبستگي هفتگي: چه تعداد دولدونگي در
آلمان داريم و چه تعداد از آن ايراني ميباشند؟
وريا احمدي: طبق آمارهاي رسمي ٢١٧٠٠٠ نفر
دولدونگي در آلمان داريم. از اين تعداد ۵٠٠٠ نفر ايراني را شامل ميشود.
١۵٠٠٠٠ نفر از اين دولدونگي ها بيش از ۵ سال است كه آلمان زندگي
ميكنند. نزديك به ۵٠٠٠٠ نفر اين افراد افغاني هستند و تعداد زيادي نيز
عراقي و يوگسلاو و از كشورهاي ديگر هستند. البته تعداد دولدونگي ها
بيشتر از اين آمار بوده اما متاسفانه دولت آلمان در اثر حاكم كردن
فشارهاي سخت و غيرانساني موفق شده بسياري را از كشور اخراج كند. همين
الان ماشين هاي پليس مانند دوران سربازگيري در ايران به خانه هاي
پناهجويان ريخته و بطور دسته جمعي آنها را به شكل وحشيانه اي دستگير و
ديپورت ميكند.
همبستگي هفتگي: تا چه زماني اين افراد
مشمول دولدونگ ميشوند. و آيا امكان گرفتن اقامت قانوني تا زمانيكه
دولدونگي باشند را دارند؟
وريا احمدي: اين افراد وقتي برگه دولدونگ
را دريافت ميكنند ملزم ميشوند براي گرفتن پاسپورت از سفارتخانه هاي
كشور خود اقدام كرده و فرم هاي مربوط به بازگشت داوطلبانه را پر كنند.
سپس به سفارت رفته و پاسپورت تهيه كنند. اين امر در واقع بخاطر اين است
كه پروسه اخراج اجباري آنها تسهيل شود. فرد به محض دريافت پاسپورت به
سادگي ميتواند توسط مقامات اداره خارجيان به كشور مبدا ديپورت شود. در
مجموع اين افراد براي اينكه بتوانند از اقامت قانوني برخوردار شوند
بايد مدت ١٨ ماه را در شرايط دولدونگي سپري كنند. پس از آن چنانچه
امكان اخراج آنها به دليل وضعيت حقوق بشر در كشورشان يا فعاليتهاي
سياسي فرد در آلمان ميسر نباشد ممكن است از اقامت قانوني برخوردار شود.
همبستگي هفتگي: اگر كسي اين شرايط را
نپذيرد يا نتواند پاسپورت از سفارتخانه هاي كشور مبدا بگيرد چه ميشود؟
وريا احمدي: مشمول سياست تنبيهي اداره
خارجيان ميشود. خودداري از همكاري براي پروسه بازگشت به اصطلاح
داوطلبانه ميتواند حقوق زيادي را ازدست بدهد مانند كاهش پول توجيبي
ماهيانه تا حد قطع كامل، كاهش كمكهاي جنسي يا جيره روزانه تا حد قطع
كامل، عدم صدور يا لغو اجازه كار و در مواردي حتي پرداخت جريمه نقدي.
اينها تنبيهاتي است كه اداره خارجيان براي اين افراد اعمال ميكنند.
همبستگي هفتگي: در واقع دولت آلمان
٢١٧٠٠٠ نفر را به مدت ١٨ ماه از ابتدايي ترين حق حيات در زندگي بشر
محروم ميكند. اين يك فاجعه و دراما ـ تراژدي عظيم انساني در قرن بيست و
يكم و در قلب دنياي به اصطلاح متمدن امروزي است. هدف از اتخاذ چنين
سياست هاي تنبيهي چه هستند و چگونه ميتوان در مقابل اين جنگ خاموش
هولناك به صدها هزار انسان بي گناه و قرباني ايستاد؟
وريا احمدي: كاملا درسته اين يك شمايل و
تصوير كوچك از يك فاجعه بزرگ و عميق در اين جامعه است. هدف آني و فوري
آن معلوم است. در بطن خود آن است. هدفش وادار كردن طيف وسيعي از
پناهجويان به ترك آلمان اما ظاهرا تحت نام داوطلبانه است. بقول معروف
به مرگ ميگيرند كه به تب راضي شوند. چنان استيصالي را به پناهجو حاكم
ميكنند كه يا راهي سفارتخانها شوند و در نهايت از كشور اخراج شوند يا
اينكه به خود ديگر هرگز مثل يك انسان معاصر نگاه نكند. و همواره خود را
يك موجود پست و تحقير شده فاقد ابتدايي ترين حقوق اجتماعي و انساني
ببيند. هدف حتي فراتر از اخراج است. بي ارزش كردن پناهنده و پناهجو و
خارجي در جامعه است. پايين آورد شان و مقام انسان و حرمت انساني است.
اين سياست در بطن حملاتش به حقوق پناهندگان به ارزش ها و هنجارهاي
انساني حمله ميكند. نرم انسان بودن انسان ماندن حقوق انساني داشتن در
ابعاد وسيعي زير ضرب قرار گرفته است. اينگونه اقدامات دست كمي از زندان
كردن و شكنجه كردن و كشتن فيزيكي آدمها ندارد. در بعد ديگري به قول
معروف با پنبه اين خشونت ها را به انسان ها تحميل ميكنند.
راه مقابله با اين قوانين و سياست هاي ضد انساني هم روشن است. مبارزه
است. اما نه مبارزه فردي. نه ناسزاگويي به فلان مامور دولتي و شكاندن
شيشه فلان هايم پناهندگي. نه نامه نوشتن به مسئولين اداري و درخواست
عاجزانه كردن و حقوق خود را گدايي كردن. نه انتظار در دفاتر وكلا، نه
رفتن در كوما و خلسه بي خيالي. نه متوسل شدن به مواد مخدر و انواع و
اقسام اشكال اعتراضي فردي و منفي. راه مقابله با اين فاجعه هولناگ و
عظيم اجتماعي يك مبارزه عظيم اجتماعي است. قطعا تك تك اين ٢١٧٠٠٠ نفر
نسبت به موقعيت و وضعيت خود معترضند. اما كسي صداي اعتراض آنها را
نميشنود. اين اعتراضات در ٢١٧٠٠٠ دل خاموش پنهان شده است. اگر تمام اين
٢١٧٠٠٠ نفر اعتراض خود را متحدانه به خيابانها آورده و در خيابان فرياد
بكشند. مطمئنم يك شبه ميتوان تمام اين اوضاع و تمام اين تعرضات به نفع
پناهنده خاتمه پيدا كنه. اگر همين روز ٨ دسامبر در كارلسروهه همه
دولدونگي ها در مقابل محل اجلاس وزراي داخله ايالات ١٦ گانه آلمان
تجمع كنند ورق به شكل ديگري بر ميگرد. تصميمات ديگري به تصويب ميرسد.
به نظر من راه مقابله با اين شرايط زندگي جهنمي كمي همت است. بايد هر
كس با خود بگويد من يك هفته ١٠ روز ١ ماه يا حتي ١ روز را براي دفاع از
حقم ميگذارم. يك روز همه با هم در خيابانها جمع شويم. يك روز سر تمام
دوربينها را متوجه اعتراض به حق خودمان و شرايط اسف ناك زندگي مان
كنيم. نه تنها اين قانون و اين سياست حتي پارلمان و كابينه دولت را
ميتوانيم تحت تاثير قرار دهيم. به نظر من ٢١٧٠٠٠ نفر دولدونگي ها
ميتوانند طوفان عظيمي را در جامعه آلمان به راه اندازند.اين تنها راهي
است كه من مي شناسم. متحد شدن متشكل شدن و مبارزه كردن.
همبستگي هفتگي: در همين زمينه يعني متحد
كردن و متشكل كردن دولدونگي ها و سازمان دهي يك اعتراض وسيع و گسترده
اجتماعي چه اقداماتي را انجام داده يا در دستور كار داريد؟
وريا احمدي: واحد فدراسيون در آلمان
مدتهاست كه دو دو عرصه مشخص مشغول فعاليت است. يكي در عرصه جامعه
آلماني و ديگري در عرصه ايرانيان مقيم آلمان. در عرصه جامعه آلماني
اقدامات گسترده اي انجام داديم كه متاسفانه در تبليغات فارسي به ميزان
ابعاد كارمان انعكاس كمتري يافته است. بطور مشخص ما ميدانستيم سازمان
دهي يك اعتراض قدرتمند اجتماعي مستلزم حمايت وسيع جامعه آلمان و سازمان
هاي مدافع حقوق انساني و پناهندگي در اين كشور ميباشد. بنابراين تلاش
مان در اين مدت اين بود كه كوالسيون يا ائتلاف وسيعي را از سازمان هاي
آلماني ايجاد كنيم. با سازمان هاي زيادي تماس گرفتيم و موفق شديم يك
ائتلافي را شكل بديم كه در حال حاضر٢٨ سازمان آلماني عضو فعال آن
هستند. ما چتري را براي همه اين سازمان ها ايجاد كرديم و ظرف متحد شدن
تمام اين سازمان ها شديم. در بيشتر جلسه هاي اين سازمان ها فعالانه
شركت كرديم. در تهيه و تنظيم طرح و خطوط و اهداف آن نقش غيرقابل انكاري
داشتيم. تونستيم اين ائتلاف را حول يك افق راديكال و انساني متحد كرده
و به تحرك بكشنايم كه تظاهرات ٨ دسامبر كارلسروهه يكي از نتياج اين
اقدامات است
و به تحرك بكشنايم كه تظاهرات ٨ دسامبر قطعا نه تمام كار بلكه نطفه هاي
اوليه به راه انداختن اين موتور عظيم در جامعه آلمان است. ما خود را
براي سازماندهي و ساختن يك تشكيلات چند ده هزار نفره از پناهجويان و
پناهندگان كشورهاي مختلف آماده ميكنيم. و براي تاثير گذاري و تغيير در
قوانين آلمان و برگرداندن اختيار و ارزش و هويت انسان به خودش بايد اين
كار را انجام دهيم.
همبستگي هفتگي: ميدانم كه صحبت هاي
بيشتري در اين رابطه بايد كرد. اما در حال حاضر به دليل ضيق صفحات
نشريه مجبوريم مصاحبه را تمام كنيم. ما همينجا از شما و ساير فعالين
فدراسيون در آلمان دعوت ميكنيم كه حتما گزارشات فعاليت هاي خود را براي
دبيرخانه ارسال كنيد. توپخانه هاي سنگين تبليغاتي ما بايد كاملا در
اختيار اين امر مهم قرار بگيرند. به سهم خود براي اين كمپين بزرگ و
تاريخي اتان آرزوي موفقيت ميكنيم و تمام تلاش خود را براي حمايت وسيع و
گسترده تبليغاتي از فعاليت هاي شما به كار خواهيم بست.
وريا احمدي: متشكرم. در آخر باز
ميخواستم همينجا به پناهندگان و پناهجويان در آلمان تاكيد كنم كه شركت
در تظاهرات ٨ دسامبر در شهر كارلسروهه را فراموش نكنند. اگر هر مشكلي
يا سوالي داشتند حتما با ما تماس بگيرند.
شما در اين باره چه نطرى داريد؟
