(بخش پایانی)

بهزاد جوادیان: کشورهای غربی با چشم بستن بر روی مشکلات مردم در ایران اعتقادی به وجود دلایل فرار ایرانیان از کشور ندارند در این شرایط آیا افراد می توانند معضلات کلی کشور را دلیلی برای فرار خود اعلام نمایند اگر نه چه باید کرد؟

عبدالله اسدی: در گفتگوی قبلی به این سؤال به نوعی پاسخ دادم. اینکه کشورهای غربی اعتقادی به وجود دلایل فرار ایرانیان از کشور ندارند دلیلش این نیست که گویا در ایران کسی را بخاطر مخالفت با دولت اذیت و آزار و یا شکنجه و اعدام نمی کنند.

کشورهای غربی از وجود سرکوب و اختناق سیاسی در ایران و دلایل فرار مردم به خوبی آگاهند و هنوزدر مورد نحوه پذیرش پناهجویان کمابیش خود را به مفاد کنوانسیون ژنو و تنظیم پروتکل 1967 پایبند میدانند. به همین دلیل کسانی که در حال ترک کشور به قصد اعلام پناهندگی در یکی از کشورهای غربی هستند کماکان لازم است که دلایل پناهندگی خود را بر مبنای آنچه در ایران میگذرد اعلام نمایند. اما مستقل از اوضاع عمومی در ایران هر فرد باید بتواند اثبات کند که جان و زندگی اش شخصا  در خطر بوده است چون تا آنجاییکه به پناهجویان از ایران بر می گردد پرونده هر کدام بطور فردی بررسی میشود.

البته منظور من این نیست که گویا پرونده پناهجویان از کشورهای دیگر بطور فردی بررسی نمیشود، برای همه متقاضیان پناهندگی همین طور است. تفاوت این است که کیس همه ایرانیان را بر اساس تحت تعقیب بودن و منطبق با قوانین کنوانسیون ژنو بررسی میکنند ولی در مورد پناهجویان از عراق و افغانستان با اینکه باز هم پرونده هر کس بطور فردی بررسی میشود ولی از آنجاییکه آنها بر اساس ناامنی اجتماعی و جنگ داخلی و غیره فرار میکنند پرونده آنها بطور عمومی تر مورد توجه قرار میگیرد و اساسا به شکل دیگری در مورد سرنوشت و آینده  آنها تصمیم میگیرند.

 برای نمونه در مورد آنان 4 تا 5  پرونده را مبنا می گیرند و براساس آنها یک دفعه به 500 پرونده پاسخ منفی میدهند.

 حتی در مورد هر کدام از کشورهایی که جنگ و ناامنی اجتماعی در آنها وجود دارد موقعیت هرکدام  از شهرها و مناطق مختلف آنها را در نظر می گیرند تا ببینند  کدام یک از آنها امن و یا ناامنتر است، برای مثال پناهجویان از شمال عراق یعنی از منطقه کرکوک به سمت شمال پذیرفته نمی شوند و آن دسته از پناهجویانی که به جنوب افغانستان مربوط میشوند که معمولا جنگ  در آنجا وسعت و گستردگی بیشتری دارد برای باز پس فرستادنشان به آن مناطق دقت بیشتری مینمایند. با وجود تمام ناامنیهای عمومی و شرایط دشوار اجتماعی کسانی که بعنوان پناهنده خود را به کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل و یا دولتهای غربی معرفی میکنند باید به ادارات امور پناهندگان اثبات نمایند که به دلیل نژاد، مذهب، جنسیت و گرایش جنسی، فعالیت سیاسی و یا عضویت در گروههای اجتماعی، تحت پیگرد قانونی بوده اند و یا بدلیل ناامنی منطقه ای که از آن آمده اند امکان بازگشتشان ممکن نیست.   

بهزاد جوادیان: اخبار پناهندگی از اروپا حاکی از این است که حتی مجوز دارندگان اجازه اقامت هم به بهانه مسافرت به ایران از آنها پس گرفته شده است. آیا  صحت دارد که برخی از آنها پس ازموافقت با تقاضای پناهندگی سیاسیشان بلافاصله به ایران مسافرت می کنند؟

عبدالله اسدی: بلی درست است هم اکنون در آلمان به بسیاری از پناهندگان که سالهاست در آن کشور زندگی میکنند اعلام کرده اند که کسانی که قبلا عنوان کرده اند که پناهنده سیاسی هستند و یا عضو سازمانها و گروههای سیاسی بوده اند و اکنون این فعالیتها را کنار گذاشته اند پاسپورتهایشان را پس میگیرند و از کشور اخراجشان می کنند.

من نمی دانم و نمی توانم بگویم چه کسانی به ایران سفر می کنند یا نمی کنند و یا پاسپورتشان را عوض کرده اند یا نه. ولی ما که مدتهاست شاهد دادن پاسپورت سیاسی به کسی نیستیم و کلا به کسانی که پاسپورت سیاسی میدهند بسیار اندک است. بعلاوه ناامنی فقط این نیست که حتما همه آنهاییکه از کشور خارج میشوند باید اثبات نمایند که حکم اعدام داشته اند.

مشکلات مردم و دلایل پناهندگی ایرانیان فقط از احکام اعدام و مجازات مرگ نشأت نگرفته است. کارگرانی که 6 ماه 6 ماه حقوق نمی گیرند و حق تشکل و اعتصاب ندارند و به جرم مبارزه برای خواسته های صنفیشان زندانی میشوند، زنانی که در تمام شئونات زندگی خود در اوج بی حقوقی کامل بسر میبرند، روزنامه نگاری که بدلیل چاپ یک مطلب روزنامه اش بسته میشود، دانشجویی که توی سرش میزنند و اجازه حرف زدن را از او میگیرند و غیره اینها همه از جمله دلایل فرار مردم از ایران است. آیا نباید با چنین وضعیتی به این افراد اجازه اقامت بدهند و اگر ممکن شد چند سال یکبار هم سری به مملکتشان بزنند؟!! مگر آن 5 میلیون ایرانی که در خارج از مرزهای ایران زندگی میکنند غیر از این بوده اند؟ بحث من ابدا این نیست که پناهندگان به محض موافقت با درخواست پناهندگیشان فورا به ایران سفر نمایند ولی در عین حال یک بخش مهم از مبارزه ما علیه دخالت دولت بویژه جمهوری اسلامی در زندگی خصوصی مردم است و رفت و آمد مردم هم در هر کجای دنیا نیز جزئی از زندگی خصوصی مردم است که نه به خود و نه به دیگران اجازه دخالت در آن را نمی دهیم و این برای ما امر پذیرفته شده ای است.

بهزاد جوادیان: برخورد دولتهای غربی با تبعه کشورهای پناهنده زاه متفاوت است آیا به نظرشما این روند به دلیل توافقات میان کشورهای پناهنده زاه و پناهنده پذیر نیست؟ به نظر شما با توجه به مشکلات قانونی و محدودیتهای ایرانیان در خارج از کشور نظام جمهوری اسلامی توافقی با غرب برسربازگرداندن پناهجویان  کرده است؟

عبدالله اسدی: من در گفتگوی قبلی با شما در این مورد با جزئیات بیشتری توضیح داده ام. در واقع میخواهم بگویم اگر شرایط مثلا 20 سال پیش بود، اگر بی کاری در اروپا نیز گسترش پیدا نمیکرد، اگر بحران اقتصادی به این گستردگی ترکشش به همه جای جهان نمی خورد و اگر کماکان دنیا دنیای دوران جنگ سرد میان شرق و غرب بود؛ به هیچ کس نمی گفتند چون به ایران یا سایرکشورهای جهان سفر میکند به همین دلیل پاسپورتهایشان را در کمال بی شرمی پس بگیرند.

اینکه رفت و آمد گسترده ایرانیان به ایران بر روند پذیرش پناهندگان تاثیرات منفی میگذارد که حتما می گذارد ولی بارها در این زمینه نوشته و توضیح داده ایم ما داریم به 20 سال بعداز جنگ سرد نزدیک می شویم در حالی که مفاد کنوانسیون ژنو محصول همان دوران بود و اکنون نیز آن دوران به طور کلی به پایان رسیده است و حتی در جغرافیای سیاسی جهان تغییرات اساسی و تعیین کننده ای به عمل آمده است. به همین دلیل توجه جهان به این موضوع عوض شده است. بسیاری از کشورهای غربی علیرغم اعلام پایبندیشان به قوانین موجود پناهندگی، ولی در عمل موضوع پناهندگی را از دستور کار خود کنار گذاشته اند. به علاوه پیمان حوزه کشورهای شینگن و مفاد قوانین دابلین هردو مستقیما بر روند پناهنده پذیری تاثیرات منفی گذاشته و این روند را بشدت کند کرده است. بنابراین عدم پذیرش پناهجویان از ایران و همه جای جهان در نتیجه یک چرخش سیاسی – ایدئوژیک و اقتصادی در طول 20 سال گذشته صورت گرفته است بنابراین ربط چندانی به رفت و آمد ایرانیان ندارد.

****