گزارشی از برگزاری یک جلسه اطلاعاتی در مورد مسائل پناهندگی در مالمو

 

تهیه و تنظیم از

 فاضل نادری ( منشی فدراسیون در شهر مالمو- سوئد)

 

توضیح:

 

در تاریخ ۲۸ مارس ۲۰۰۶ واحد شهری فدراسیون سراسری پناهندگان ایرانی درمالمو- سوئد، تظاهرات اعتراضی ایستاده ای را در مقابل اداره مهاجرت برگزار کرد. قبل از برگزاری این آکسیون اعتراضی که در دفاع از حق پناهندگی انجام شد٬ طی تماس تلفنی با اداره مهاجرت به آنها اطلاع دادیم که هیئتی از تظاهر کنندگان علاقمند است با شما درمورد دلیل برگزاری این آکسیون و وضعیت پناهندگان ایرانی در سوئد مذاکره ای داشته باشد. آقای Oskar Ekblad رئیس موقت بخش پناهندگی شماره ۱ اداره مهاجرت در مالمو پاسخ داد که "متاسفانه در آن روز تمام مسئولین اداره مهاجرت جهت شرکت در یک کنفرانسی در استکهلم هستند و کسی در مالمو نیست تا با شما مذاکره کند. ولی شما میتوانید آکسیون خود را برگزار کنید و اگر چنانچه اسناد ومدارکی دارید که میخواهید در اختیار ما قرار بدهید٬ آنها را تحویل دفترما بدهید و من پس از برگشتن از ماموریت آنها را مطالعه کرده و با شما تماس میگیرم. ما مجموعه گزارشات منتشرشده از طرف سازمان عفو بین الملل و همچنین دیده بان حقوق بشر در آمریکا که بطور مفصل از نقض سیستماتیک حقوق بشر در ایران صحبت میکند را به پیوست نامه خودمان تحویل دفتر آنها دادیم. چند روز بعد ایشان به دفتر فدراسیون زنگ زد وگفت: "من آماده ملا قات شما هستم". ما فکر کردیم چنانچه وی بپذ یرد که به لوکال فدراسیون آمده و به سئوالات ما و پناهندگان و همه علاقمندان پاسخ دهد ترجیح میدهیم که این کار را بکنیم. این پیشنهاد را آقای Oskar پذ یرفت و ما این جلسه اطلاعاتی را به اتفاق انجمن ایران و سوئد مالمو در تاریخ ۱۸ می ۲۰۰۶  برگزار کردیم. لازم به ذکر است که دستور جلسه را قبلأ نوشته و در اختیار آنها قرار داده بودیم.

دستور جلسه عبارت بود از:

۱- نتایج اجرای قانون موقت پناهندگی که از ۱۵ نوامبر سال ۲۰۰۵ به اجرا گذاشته شد و ۳۱ ماه مارس ۲۰۰۶ پایا ن یافت٬ با آمار و ارقام.

۲- وضعیت پناهند گان مجرد که تا کنون یا جوابی نگرفته ویا متاسفانه برخی جواب منفی گرفته اند چگونه خواهد بود؟.

۳- اینک که مرجع عالی تصمیمگیری اداره مهاجرت منحل شده و بجای آنها دادگاههای اداره مهاجرت شروع بکار کرده است٬ نحوه کار آنها و تفاوتشان با کار مرجع عا لی تصمیم گیری سا بق چگونه است؟.

۴- نقض سیستماتیک و هر روزه حقوق بشر در ایران و تاثیر آن در بررسی پرونده پناهند گان ایرانی.

۵- سئوال و پا سخ.  

 

Oskar Ekblad قبل از پرداختن به سئوالات مطروحه ابتدا به نکات زیراشاره کرد که مهمترین آنها بدین قرار است:

- هدف اداره مهاجرت این است که زمان دادن جواب به هر متقاضی پناهندگی را کوتاه کند و به شش ماه برساند. وی ادعا کرد که این مدت اکنون بطور متوسط ۸ ماه است. وی در همانحال تاکید کرد٬ کودکان پناهنده که بدون والدین و سرپرست خود به سوئد می آیند٬ باید در مدت ۳ ماه جواب بگیرند.

 

- در قانون تازه اتباع خارجیان علاوه بر دلایل پناهندگی به علت "نیاز انسانها به محافظت" نیز به درخواست کنندگان اجازه اقامت داده می شود. بعنوان مثال وی تاکید کرد که اذیت و آزار بدلیل جنسیت و یا تمایلات جنسی و یا وجود نزاع و کشمکشهای قومی٬ مذهبی در یک کشور و یا تهدیداتی که بجز دولتها حتی از سوی اشخاص بر علیه افراد دیگری مطرح می شود٬ می تواند دلایل گرفتن اجازه اقامت در سوئد باشد.    

- در ارتباط با پیوند خانوادگی ازجمله ازدواج بر اساس "قوانین کشورهای اروپائی"٬ شرایط سهلتری بکار گرفته خواهد شد. وی می گفت: "من در این مورد اطلاعات کافی و د قیق ندارم و بهتر است به بخش مربوطه در اداره مهاجرت مراجعه کنید". 

- وی توضیح داد که با جانشین شدن دادگاههای اداره مهاجرت به جای اداره اتباع خارجیان بعنوان مرجع رسیدگی به شکایت پناهندگان هم اکنون ۳ دادگاه اداره مهاجرت در مالمو٬ گوتنبرگ واستکهلم بجای مراجع عالی تصمیم گیری سابق شروع به کار کرده و یک داد گاه عالی که برکار آنها نظارت میکند در استکهلم مستقر هست.

 

پس از این توضیحات وی با ارائه آماری روشن کرد که در ۴ ماه اول سال ۲۰۰۶ مجموعأ ۶۰۷۲ پناهجو از کشور سوئد تقاضای پناهندگی کرده اند.از این تعداد ۱۵۴۳ نفر عراقی٬ ۶۹۷ نفر از صربستان و مقد ونیه٬ ۳۰۳ نفر از اها لی بولیوی و ۲۵۶ نفر از کشورهای شوروی سابق هستند. از کشور ایران ۱۴۹ نفر متقاضی پناهندگی در ۴ ماه اول سال ۲۰۰۶ در سوئد درخواست پناهند گی کرده اند. متقاضیان پناهندگی از ایران در ردیف یازدهم قرار دارند و تعداد آنها مجموعا سیر نزولی نشان میدهد. در سال گذ شته این رقم ۱۳۱ و در سال ۲۰۰۴ ٬ ۲۵۳ نفر بود.

 

رئیس موقت بخش پناهندگی شماره ۱ اداره مهاجرت در مالمو گفت که از ۱۵ نوامبر سال ۲۰۰۵ که قانون موقت جدید به اجرا گذاشته شد تعداد ۳۱۰۶۹ پرونده در دست بررسی داشتیم. از این تعداد ۷۵۴۹ نفر پناهجوی مخفی بودند. تعداد پناهجویان ایرانی ۱۴۴۹ و از میان آنها ۴۷۳ نفر مخفی بودند. در طول این مد ت ۲۰۱۷۳ پرونده مورد رسیدگی قرار گرفت که از این میان ۱۴۰۰۲ یعنی ۶۹% اجازه اقامت گرفتند. پرونده ۶۳۴ پناهجوی ایرانی مورد رسیدگی قرار گرفت که از میان آنها ۴۷۳ یعنی ۷۱% آنها اجازه اقا مت گرفتند.

 

او گفت یکی از دلایلی که به تقاضای برخی پناهجویان از جمله ایرانیها هنوز پاسخی داده نشده اینست که تعدادی از آنها در کشور سوئد کماکان مشغول فعالیت سیاسی علیه رژیم ایران هستند. از جمله شرکت در تظاهراتها٬ مصاحبه با رادیوهای مخالف رژیم وامثالهم که فاکتورهای جدیدی به پرونده آنها اضافه میکند. از نظر وی وجود این مسئله قضاوت در مورد درخواستهای پناهندگی ایرانیها را دشوارتر می کند و از این رو وقت بیشتری هم می طلبد. در پاسخ به بند دوم دستور جلسه توضیح داد: "اینکه برخی مجردها هنوز پاسخی دریافت نکرده و یا جواب رد گرفته اند دلیل این امر، مجرد بودن آنها نبوده و نیست. قانون ومقررات اداره مهاجرت تابع تاهل و تجرد نیست. بلکه اعطای اجازه اقامت به دلایل ارائه شده در پرونده متقاضی توجه دارد. این تعیین می کند درخواست کننده می تواند از حق پناهندگی برخوردار شود و یا نه. وی تاکید کرد که قانون موقت پناهندگی البته نسبت به خانواده های صاحب فرزند سخاوتمندانه بود و این تصمیمی بود که احزاب پارلمانی گرفتند و اداره مهاجرت نیز به مرحله اجرا گذاشت.

 

در پاسخ به بند ۳ دستور جلسه توضیح داد ازآنجائیکه دادگاههای اداره مهاجرت بتازگی مشغول به کار شده اند٬ لذا زود است در مورد چگونگی کار آنها قضاوت کرد٬ شاید بعد از ۶ ماه بتوان در اینمورد اظهار نظر کرد. ولی بنظرمیاید که رسید گی به کارها راحتتر شده است.

 

در پاسخ به آخرین نکته دستور جلسه٬ با نشان دادن یک سند چندین صفحه ای که وزارت امور خارجه سوئد آنرا منتشر کرده است٬ توضیح داد که ما از سیر رویدادهای ایران اطلاع داریم و أنرا تعقیب می کنیم و کاملأ بر این واقف هستیم که شرایط مناسب و انسانی متاسفانه در آنجا وجود ندارد. ولی این موضوع هنوز منجربه اتخاظ تصمیمی از طرف اداره مهاجرت نشده و من شخصأ فکر میکنم که در آینده تاثیر خواهد گذاشت.

 

پس از حرفهای Oskar Ekblad شرکت کنند گان سئوالات خود را مطرح کرده و پاسخهایی نیز دریافت داشتند. در پایان جلسه،  حسن صالحی دبیر فدراسیون واحد مالمو سخنانی را ایراد کرد که چکیده آن چنین است:

"من میخواهم ضمن تشکر از Oskar Ekblad  و شما شرکت کنند گان در جلسه موضوعاتی را درخطاب به شما تاکید کنم. اینطور که آقای Oskar  گفت چنین پیداست و این نگرانی وجود دارد که از حدود ۱۰۰۰ پناهنده ایرانی که هنوز جوابی نگرفته اند تعداد زیادی از آنها جواب منفی بگیرند و از همین حالا تعدادی نیز این جواب منفی را گرفته اند. این مسئله بشد ت ما را نگران کرده است. ما یقین داریم چنانچه اینها به ایران برگردانده شوند٬ از ناحیه دولت ایران و پلیس و نهادهای مربوطه مورد اذ یت و آزار قرار خواهند گرفت. بهمین منظور ما تمام نیرو وانرژیمان را بکار می گیریم و با استفاده از همه امکانات، قاطعانه از حق پناهنگی آنها دفاع خواهیم کرد. آنچه که مبارزه ما در این عرصه راموجه می کند توحش و بربریت رژیم کشتار و سرکوب جمهوری اسلامی است که پس از روی کار آمدن احمدی نژاد٬ تلاش کرد که به دامنه سرکوب خود بیافزاید. ما کاری خواهیم کرد که چهره کریه جمهوری اسلامی در پیش همگان روشن شود و اعطای حق پناهندگی به پناهند گان ایرانی بدلیل وجود چنین رژیمی حق طبیعی آنها جلوه کند. ما برای گرفتن حق پناهندگی تک تک پناهندگان ایرانی از هیچ کوششی فروگزار نخواهیم بود. ما از دولت سوئد می خواهیم که سیاست سختگیرانه خود در قبال پناهندگان ایرانی را مورد تجدید نظر قرار دهد.  

میخواهم در مورد جانشین شدن اداره اتباع خارجیان با دادگاهها نیز موضع سازمان خود را روشن بگویم. وجود دادگاهها بخودی خود چیزی را حل نمی کند. هم اکنون در برخی از کشورها از جمله آلمان دادگاهها وجود دارند.  همانجا هم پناهجویان متاسفانه جواب منفی میگیرند. مشکل اصلی این است که حقوق پناهندگان  نه فقط در کشور سوئد بلکه همه کشورهای اروپایی و پناهنده پذیر مورد تعرض قرار گرفته است. هدف ما تاثیرگذاری و تغییردادن این وضعیت و جا انداختن یک سیاست پناهنده پذیر انسانیست که حقوق انسانی پناهجویان را مورد توجه قراردهد.

 

   شما در اين باره چه نطرى داريد؟